Jak wytresować smoka

Czkawka dorasta na wyspie Berk, wśród Wikingów przekonanych, że wartość człowieka najlepiej mierzyć siłą ramion, śladami po bitwie i gotowością do zabijania smoków. On sam jest pomysłowy, wrażliwy i zdecydowanie mniej dopasowany do oczekiwań ojca, Stoika Ważkiego, niż chciałby tego cały klan. Kiedy udaje mu się zranić Nocną Furię, jednego z najbardziej tajemniczych smoków, powinien wrócić z dowodem odwagi i zająć należne mu miejsce wśród wojowników. Zamiast tego znajduje Szczerbatka, ranne stworzenie, które nie wygląda już jak wróg z opowieści powtarzanych przy ogniu. Między chłopcem i smokiem rodzi się przyjaźń oparta na cierpliwości, ciekawości i odmowie przyjęcia prostego podziału na swoich oraz potwory. Film opowiada o konflikcie między tradycją a odkryciem, że świat może być inny, niż uczono od dzieciństwa. Czkawka musi zmierzyć się nie tylko ze smokami, ale z własnym ludem, ojcem i lękiem, że bycie sobą oznacza rozczarowanie wszystkich dookoła. Szczerbatek staje się dla niego nie trofeum, lecz dowodem, że zrozumienie bywa odważniejsze niż zabicie. Astrid, Pyskacz, Sączysmark i reszta młodych Wikingów patrzą na Czkawkę przez pryzmat zasad Berk, gdzie odwaga oznacza polowanie. Tym większą siłę ma przemiana chłopca, który nie zdobywa szacunku przez pokonanie smoka, lecz przez zmianę całej opowieści o wrogu.